Bescherm uw pensioen tegen inflatie!

Inflatie tast de koopkracht van uw pensioen en andere inkomsten aan. Het is op economische gebied een sluipmoordenaar. In dit artikel beschrijf ik de effecten van inflatie op pensioen en wat u eraan kunt doen.

Prijs- en loonstijgingen

Prijsstijgingen

De prijzen en lonen kunnen stijgen. De consumentenprijzen zijn de laatste 20 jaar met ruim 56% gestegen. Wat in 2005 € 10,00 kostte, kost nu gemiddeld € 15,63. Anders gezegd: de koopkracht is de laatste 20 jaar meer dan 35% in waarde gedaald.

Schematisch:

Loonstijgingen

Er waren perioden dat de lonen harder stegen dan de prijzen, maar dat was niet altijd het geval. De loonstijgingen waren vaak lager dan de prijsstijgingen.

Hoger loon heeft een positief effect op pensioen

Een hoger (tegenwoordig) loon zorgt ook voor een hoger uitgesteld loon (pensioen). De premie-inleg is immers mede afhankelijk van het pensioengevend loon. Als het loon stijgt neemt de premie-inleg ook toe. De premie vormt samen met de beleggingsrendementen het pensioenvermogen. Het pensioenvermogen wordt uiteindelijk gebruikt om het pensioen mee aan te kopen. Schematisch (blauw is de opbouwperiode, okergeel de uitkeringsperiode):

Hoe de pensioenopbouw en de pensioenuitkering verder tot stand komen is te lezen in het artikel ‘Pensioenregeling inhoudelijk‘. Zijn de loonstijgingen genoeg om de effecten van de inflatie op uw pensioen en/of lijfrente volledig te bestrijden? Vaak niet.

Gevolgen inflatie op het pensioen en lijfrente

Tot 2022 werden veel pensioenen niet geïndexeerd. Vanaf 2022 kwam er een kentering en werden de pensioenen weer regelmatig geïndexeerd. Alle indexaties over alle jaren bij elkaar zijn vaak niet voldoende om enig verlies in koopkracht te voorkomen. Veel deelnemers rekenen daar wel op ondanks het feit dat er in de meeste pensioenreglementen geen onvoorwaardelijke indexatie is afgesproken maar een voorwaardelijk recht onder voorbehoud van vele variabelen. Deze voorwaardelijkheid is niet algemeen bekend en wordt vaak over geprocedeerd. Ik heb veel samenvattingen geschreven over deze rechtszaken. Wilt u daar meer over weten dan hoor ik het graag.

Koopkrachtbehoud in het nieuwe pensioenstelsel

Met de introductie van het nieuwe pensioenstelsel hoopt iedereen dat de beleggingsresultaten de inflatie kan bijhouden. Dat zou mooi zijn, geen achteruitgang in koopkracht. De toekomst zal het moeten uitwijzen, er bestaat in ieder geval geen garantie op koopkrachtbescherming.

Wat wel prettig aan pensioenen (tweede pijler) en lijfrenten (derde pijler) is dat er geen vermogensbelasting (vermogensrendementsheffing) over het opgebouwde vermogen hoeft te worden betaald. Daar zorgt de omkeerregel voor. Meer over te lezen in het artikel ‘Belastinguitstel stimuleert pensioenopbouw‘.

Vrij vermogen is wel onderhevig aan vermogensrendementsheffing

Als het vermogen buiten pensioen of een lijfrente wordt opgebouwd (vrij vermogen) moet er over dit vermogen wel vermogensrendementsheffing worden betaald. Meer over te lezen in het artikel ‘Pensioenopbouw Box 3 belast‘. Dat kost u al snel 2% aan rendement. Het fictieve rendement op beleggingen is namelijk voor de fiscus afgerond 6% en de te betalen belasting over dit bedrag is 36% (36% van 6% = 2%, ook weer afgerond).

Vraag en antwoord

• ‘Maar het bedrag wordt toch niet volledig belast?’ Klopt niet het gehele vermogen wordt belast maar gezien het feit dat er voor een adequaat pensioen veel vermogen nodig is zal over het grootste gedeelte vermogensrendementsheffing moeten worden betaald.
• ‘En als ik spaar is de belasting toch lager?‘ De vermogensrendementsheffing is in BOX 3 inderdaad lager als u spaart in plaats van belegt. Het nadeel is dat sparen op de lange termijn waarschijnlijk te weinig rendement oplevert.
• ‘Wat als ik te veel vermogen opbouw?‘ Dan kunt u mogelijk eerder stoppen met werken.

Mogelijke pensioenoplossing: creëer een overschot aan pensioen en/of ander vermogen

Een overschot aan inkomen/pensioenvermogen vanaf pensioendatum is geen overbodige luxe. Dat kan als er genoeg fiscale ruimte is in de pensioenregeling of lijfrente of door extra vrij vermogen op te bouwen. Door een extra inleg kan er veiliger worden belegd. Verstandig zeker als de beleggingshorizon niet meer zo lang is.

Laat u ondertussen niet gek maken door alle goede rendementen van een grote hoeveelheid aanbieders. Zeker als aanbieders met rendementen strooien over een bepaalde periode is het altijd verstandig om na te gaan hoeveel het gemiddelde rendement over een andere periode was. De periode van meten is namelijk van grote invloed op het gemiddeld rendement.

Voor de goede orde: ik geef hierbij geen beleggingsadvies en rendementen uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst. Voor onafhankelijk pensioenadvies ben ik wel graag van dienst, nu en in de toekomst: contact.  

Bijgewerkt op 12 september 2026.