Menu

Vervroegd pensioen: nieuwe fiscale regels

Regels vervroegd pensioen versoepeld

Vervroegd met pensioen gaan, voor het bereiken van de AOW-leeftijd, levert sinds 2021 tot de drempelvrijstelling geen fiscale boete meer op. Hierdoor is het voor werkgever en werknemer aantrekkelijker gebruik te maken van de Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU). Nieuwe fiscale regels zorgen ervoor dat vervroegd pensioen eerder mogelijk is. De volgende onderwerpen komen aan bod:

Andere mogelijkheden om vervroegd met pensioen te gaan zijn te lezen in het artikel ‘Eerder met pensioen‘.

Deze RVU-regeling en andere regelingen om eerder te stoppen met werken zijn complex. Heeft u pensioenadvies op maat nodig? Neem contact op.

Regeling vervroegd uittreden biedt meer mogelijkheden

Vijftien jaar geleden werd de VUT afgeschaft. Sindsdien worden verkapte VUT-regelingen zoals een regeling voor vervroegde uittreding beboet. Door de versoepeling krijgen werkgevers tijdelijk en tot de drempelvrijstelling geen boete als zij werknemers helpen de periode tussen ontslag en pensioen te overbruggen. ‘Het regeringsbeleid is toch juist bedoeld om mensen langer aan het werk te houden?’ Dat klopt echter voor een bepaalde groep werknemers komen de duurzame inzetbaarheidsmaatregelen te laat, gaat de verhoging van de AOW-leeftijd wellicht te snel en laat de gezondheid het langer doorwerken niet meer toe.  

De RVU-vrijgestelde vroegpensioenuitkering blijft mogelijk tot 31 december 2028 als de vertrekregeling uiterlijk drie jaar daarvoor schriftelijk tot stand is gekomen (31 december 2025).

Daarnaast blijven ook de twee toetsen die de belastingheffing van 52% voor de werkgever kunnen voorkomen van kracht. De toets van de objectieve voorwaarden en de objectieve kenmerken. Uitgewerkt in het boek ‘Pensioenoplossingen bij ontslag, gevolgen en mogelijkheden uitgebreid behandeld’.

Pensioenoplossingen bij ontslag, tweede druk, Uitgeverij Paris 2020

Vervroegd pensioen zware beroepen ook voor lichte beroepen

Afhankelijk van de afspraken tussen sociale partners kan het zijn dat er een doelgroep wordt afgebakend. Bijvoorbeeld dat alleen de zware beroepen voor een drempelvrijstelling in aanmerking komen. Dat is een discussie op zich. Wat is de definitie van een zwaar beroep?

In verhouding hebben werknemers met lagere inkomens het grootste voordeel van de versoepeling van de RVU-regels. Dit geldt ook voor hun werkgevers.

Werkgevers ontkomen aan een RVU-heffing (52%) waardoor zij meer geld hebben om tot een win-winsituatie voor iedereen te komen.

Als er geen afbakening van doelgroep plaatsvindt kan de versoepeling ook gunstig zijn voor andere werknemers. Werknemers met een lichter beroep. De Memorie van toelichting verwoordt het als volgt: ‘Het generieke karakter zou ertoe kunnen leiden dat de regeling breder wordt ingezet dan voor de bedoelde doelgroep’.

RVU – regeling pensioenakkoord meerdere voorbeelden

Voor een maximale periode van drie jaar voor AOW-leeftijd wordt er per jaar een brutobedrag van € 24.444 (2023) vrijgesteld. De hoogte van deze vrijstelling is gekoppeld aan de netto-AOW. Er moet over dit bedrag nog steeds inkomstenbelasting (BOX 1) door de werknemer worden betaald. Echter de boete kan voor de werkgever lager uitvallen of helemaal komen te vervallen.

Voorbeeld 1

Stel, een werknemer verdiende € 3.000 netto per maand. Vanaf 64-jarige leeftijd ontvangt hij een netto inkomen van € 1.422 per maand op basis van een RVU-regeling vermeerderd met een vroegpensioen. Bij elkaar € 2.300. Vanaf AOW-leeftijd ontvangt de pensioengerechtigde een AOW-alleenstaande uitkering en zijn pensioen.

Let wel: door een vervroegde pensionering keert het pensioen langer uit waardoor het maandbedrag lager is. Er zijn allerlei combinaties te maken; eerder met pensioen, later, gedurende een aantal jaren een hoger pensioen enz. Meer daarover is onder andere te lezen in het artikel ‘Keuzes rond pensioendatum’.

RVU en een vervroegd pensioen. Sterk vereenvoudigde netto weergave (loonheffingskorting eerst op RVU en later op pensioen)

De drempelvrijstelling voorkomt of vermindert een boete voor de werkgever.

De drempelvrijstelling scheelt de werkgever 52% aan belastingheffing, waardoor hij eerder van dit middel zal gebruikmaken om vervroegd pensioen binnen het bereik van de werknemer te brengen. Een wederzijdse vrijwilligheid van zowel werknemer en werkgever is het uitgangspunt. De werkgever is niet verplicht aan deze RVU-vrijgestelde vroegpensioenuitkering mee te werken tenzij vastgelegd in een cao. Echter ook dan zijn er nog steeds voorwaarden van toepassing zoals bijvoorbeeld dat de regeling alleen voor een specifieke functiegroep geldt.

Overschrijding van het maximaal vrijgestelde bedrag

Eenmalige uitkering

Een éénmalig bedrag eerder dan drie jaar voor de AOW-leeftijd aan de werknemer uitkeren levert geen RVU-vrijstelling op, wel een volledige boete voor de werkgever. Tenzij de werkgever in aanmerking komt voor één van de vrijwaringstoetsen waar ik eerder over schreef.

Periodieke uitkering

De ontslaguitkering kan daarnaast periodiek worden verstrekt. Als er sprake is van periodieke uitkeringen wordt iedere betaling getoetst of de drempelvrijstelling al dan niet wordt overschreden. Voor 2023 is de maandelijkse maximale uitkering € 2.037, dus alles daarboven levert de werkgever een RVU-heffing op.

Het maximaal vrijgestelde bedrag overschrijden door middel van periodieke uitkeringen (of een éénmalige uitkering) binnen de 36-maandsperiode voor de AOW-leeftijd zorgt ervoor dat alleen de bedragen (of het bedrag) boven de drempelvrijstelling worden belast. Als volgt:

Overschrijding (rood) drempelvrijstelling bij een AOW-leeftijd van 67 jaar.

Voorbeeld 2, een éénmalige uitkering

Stel, een werknemer ontvangt een te hoog bedrag. Hij ontvangt namelijk € 60.000. Dat zou normaal gesproken bij een uitkeringsperiode van 36 maanden niet te hoog zijn. € 60.000 gedeeld door 36 maanden is immers € 1.666,67 en dat bedrag is lager dan het maximum van € 2.037. Echter de periode tussen de ontvangst van de uitkering en de AOW-leeftijd is 2 jaar. De vrijstelling bedraagt dan maximaal: € 2.037 x 24 = € 48.888. Over het meerdere is de werkgever een RVU-heffing verschuldigd. Het meerdere is € 60.000 -/- € 48.888 = € 11.112 waar de boete van 52% over wordt berekend.

Voorbeeld 3, periodieke uitkeringen

Stel, een werknemer ontvangt het bedrag periodiek. Dus over 24 maanden iedere maand € 2.500. Bij iedere betaling wordt er getoetst. In dit geval is er over het verschil tussen € 2.500 en € 2.037 een RVU-heffing verschuldigd. Over 24 maanden is dat weer het eerder berekende bedrag van € 11.112. Namelijk € 463 x 24 maanden, gelijk aan het vorige voorbeeld.

Samenloop RVU-regeling met WW-uitkering

Een periodieke uitkering kort in de meeste gevallen een WW-uitkering. Het volgende is daarover in de Memorie van toelichting geschreven:

‘Tot slot geeft het UWV mee dat de RVU-uitkering geheel moet worden gekort op de WW-uitkering, maar alleen als het een periodieke RVU-uitkering betreft‘.

De zwaarwerkregeling van de bouwsector kent bijvoorbeeld een periodieke uitkering en gaat niet samen met een WW-uitkering.

Regeling vervroegd uittreden opgenomen in cao’s

Begin 2022 is voor ten minste 43% van alle werknemers die onder een cao vallen een collectieve afspraak gemaakt over een RVU-vrijgestelde vroegpensioenuitkering. Dit betekent niet dat de regeling voor alle werknemers open staat. Veel cao-partijen bakenen de doelgroep die er gebruik van kan maken af. Dienstjaren en de zwaarte van het beroep zijn daarin leidend. Deze beperkende voorwaarden hoeven niet, de wet biedt meer ruimte. Vijf procent van de cao-partijen stellen de RVU-regeling dan ook open voor alle onder de cao vallende werknemers.

Deeltijd

Daarnaast beperken veel cao-partijen de RVU-vrijstelling naar rato voor werknemers die in deeltijd werken. Onnodig, op basis van de wet hoeft er geen deeltijdfactor te worden toegepast.

Generatiepact blijft ook een optie

Een nieuwe verdeling van de ‘werkuren-beloning-pensioen’ blijft ook een mogelijkheid. Bijvoorbeeld een verhouding van (60%-80%-100%) met als gevolg een kleine netto inkomensachteruitgang. Voor 3 dagen werk wordt de werknemer voor 4 dagen beloond. Dat scheelt aan brutoloon 20%. Netto is de verlaging kleiner. Ongeveer 10%. Meer over een generatiepact is terug te lezen in het artikel ‘Een generatiepact of deeltijdpensioen?

Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen

Voor de volledigheid: naast de RVU-drempelvrijstelling maakt de ‘Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen’ het vanaf vermoedelijk juli 2023 mogelijk een gedeelte van het periodieke pensioen te ruilen voor een pensioenbedrag ineens.

Ook maakt de nieuwe wet de opbouw van meer verlofspaarweken mogelijk. Honderd verlofspaarweken in plaats van vijftig. De berekening van een RVU-drempelvrijstelling als er wordt gekozen voor een deels door de werknemer gespaard verlof én deels door de werkgever in het kader van een RVU-regeling is uitgewerkt in V&A 21-006.

Conclusie

De nieuwe fiscale regels zijn een uitbreiding van het bestaande assortiment aan mogelijkheden om eerder met pensioen te gaan. Andere mogelijkheden zijn terug te lezen in de whitepaper ‘Eerder met pensioen‘.

De beste oplossing is afhankelijk van de volledige financiële situatie van de werknemer en zijn wensen. Daar komt veel bij kijken. Pensioenlogica is onafhankelijk, kijkt breed en combineert. Pensioenlogica bestudeert daarbij niet alleen de huidige pensioenregeling maar ook alle andere regelingen zoals eerdere pensioenregelingen bij andere pensioenuitvoerders, de afspraken vastgelegd in een eventuele vaststellingsovereenkomst, WW, WIA, enz. Inclusief veel zaken die niet te automatiseren zijn. Dat komt goed uit want:

Daar waar automatisering stopt
Daar waar automatisering stopt, gaat Pensioenlogica verder.

Disclaimer

Het kan zijn dat de tekst niet volledig is. Er zijn keuzes gemaakt ter bevordering van de leesbaarheid en om de lezer te informeren en eventueel tot handelen aan te zetten. Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaardt de auteur geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten en onvolkomenheden, noch voor de gevolgen hiervan.

Bijgewerkt op 4 januari 2023.