Prudent beleggen

Bij het klachtenloket van Kifid worden steeds meer klachten behandeld van pensioengerechtigden die menen dat de pensioenuitvoerder niet prudent heeft belegd. De pensioenuitvoerder zou zijn zorgplicht hebben geschonden. De uitspraak van Kifid is steeds weer in het voordeel van de pensioenuitvoerder. Waarom zoveel discussie? Lees gerust verder, ik behandel niet deze ene zaak (Uitspraak Geschillencommissie Kifid nr. 2024-0859) maar meer in het algemeen wat er speelt. In de Pensioenwet staat het volgende over prudent beleggen (artikel 135 PW):

Prudent beleggen

Het beleggen van de pensioengelden moet prudent gebeuren. Waar staat prudent voor? Dat er in het belang van de deelnemer wordt belegd. Hoge rendementen zijn in het belang van de deelnemer want zij leiden tot een hoger pensioen. Aan de andere kant zijn hoge rendementen niet te realiseren zonder het nemen van risico’s. De pensioenuitvoerder moet een balans vinden. Tussen risico en rendement. Die balans hebben ze gevonden.

Minimaal 10 jaar voor pensioendatum wordt er veiliger belegd

De beleggingsstrategie die gekoppeld is aan leeftijd heet een lifecycle-belegging. Naarmate de leeftijd vordert, wordt er steeds veiliger belegd. In verschillende obligaties. Het voordeel van beleggen in obligaties is dat de risico’s worden gespreid. Als de rente stijgt dalen de obligaties in waarde. En andersom is ook het geval. De daling van de obligatiewaarde heeft een negatief effect op de hoogte van het pensioenvermogen. Hierdoor is er op pensioendatum minder kapitaal beschikbaar voor de aankoop van het pensioen. Toch vallen de gevolgen vaak mee omdat de aankoopprijs van het pensioen door de rentestijging goedkoper is geworden. Met andere woorden: er is minder pensioenvermogen nodig om hetzelfde pensioen te kunnen kopen. Op deze manier heeft de pensioenuitvoerder de pensioenen voor de deelnemers die niet ver verwijderd zijn van de pensioeningangsdatum beschermd tegen te hoge schommelingen.

Geen gratis lunch

Beleggen in obligaties heeft een prijs, de rendementen blijven vaak achter op aandelen. Aan de andere kant kunnen de aandelenkoersen gelijktijdig met de rente dalen met grote pensioengevolgen. Oudere deelnemers met een korte beleggingshorizon hebben geen tijd om op herstel te wachten. De reden dat pensioenuitvoerders op het eind van de opbouwperiode voor obligaties kiezen.

Schematisch weergegeven de verschuiving van de zakelijke waarden (aandelen) voor obligaties zodra de deelnemer de pensioenleeftijd nadert:

Langer in aandelen (zakelijke waarden) blijven beleggen

Vanaf 2028 vindt alle nieuwe pensioenopbouw plaats op basis van een premieovereenkomst. Bij een premieovereenkomst worden de premies belegd om vervolgens op pensioendatum het opgebouwde pensioenkapitaal om te zetten in pensioen.

Schematisch weergegeven, de opbouwperiode is blauw van kleur, de uitkeringsperiode okergeel:

Premieovereenkomsten zijn er in alle soorten en maten. Er zijn solidaire premieregelingen, flexibele premieregelingen en premie-uitkeringsovereenkomsten.

Afwijken van de standaard beleggingsstrategie

In de volgende gevallen mag of wordt er langer belegd in aandelen:

• bij een flexibele premieregeling mogen deelnemers voor eigen rekening en risico afwijken van de standaard (default) en ervoor kiezen langer in aandelen te beleggen; en
• bij een solidaire premieregeling kan het pensioenfonds ervoor kiezen. Als er daardoor langer in aandelen wordt belegd kan de lifecycle er als volgt uitzien:

Best of Both Worlds

Tja nu zijn er pensioengerechtigden die selectief willen winkelen. Zij willen én een lage aankoopprijs voor het pensioen én een hoog pensioenkapitaal. Dat is mooi als de pensioenuitvoerder de toekomst kan voorspellen of afwijkt van het prudente beleggingsbeleid. Ongeoorloofd en bij een zogenoemde ‘perfect storm’ zijn de rapen gaar.

Tot de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel werd slechts een kwart van alle pensioenen voor risico van de deelnemers belegd. Vanaf overgang alle pensioenen. Ik ben benieuwd wat de resultaten zullen zijn en/of obligaties een relatief veilige haven blijft of in de toekomst voor een andere strategie wordt vervangen.

Hoe prudent is uw eigen pensioen ingericht?  

Met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel verschuift het beleggingsrisico steeds meer naar u als deelnemer. Wilt u zeker weten dat uw pensioenkapitaal optimaal aansluit bij uw risicoprofiel? Neem dan contact op voor onafhankelijk pensioenadvies. Andere pensioenonderdelen die aandacht vereisen staan in het artikel Pensioencheck.

Bijgewerkt op 11 september 2026.