Verlies pensioencompensatie door vroegpensioen, baanwissel of ontslag

‘Ga niet te vroeg met pensioen en blijf in ieder geval totdat uw pensioenfonds overgaat naar het nieuwe pensioenstelsel actief deelnemer‘. Dat klinkt misschien vreemd, veel mensen gaan liever te vroeg dan te laat met pensioen. Hoe vervroegd met pensioen te kunnen gaan beschrijf ik uitgebreid in de whitepaper ‘Eerder met pensioen‘ en in het boek ‘Vervroegd met pensioen, bepaal uw eigen agenda!’. Echter door vroegpensioen, ontslag, baanwissel, bedrijfsovername of wijziging van pensioenuitvoerder kan de pensioencompensatie verloren gaan. De pensioencompensatie die benodigd is om de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel beter te laten verlopen. Het gaat bij het behoud van de pensioencompensatie om de juiste timing. Daarnaast verschillen de voorwaarden per pensioenfonds. Het gaat dus om maatwerk waarbij ik kan helpen.

Het tijdstip van uw actie is van groot belang

Veel pensioenfondsen bieden alleen actieve deelnemers een compensatie aan op het moment van overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Als u op het moment van overgang al met pensioen bent of niet meer actief deelneemt krijgt u geen compensatie. Of toch wel? Hoe u mogelijk wel in aanmerking komt voor een compensatie leg ik in dit artikel uit.

De juiste timing, daar gaat het ook hier weer om!

Compensatie voor het afschaffen van de doorsneepremie

Pensioenfondsen hanteren op dit moment nog een zogenoemde doorsneepremie. Met als gevolg dat jongeren te veel premie betalen en oudere deelnemers te weinig. Geen probleem als de jonge deelnemers later dezelfde voordelen als de huidige ouderen genieten. En daar zit het probleem. De tijden zijn veranderd en een baan voor het leven bestaat (bijna) niet meer waardoor de doorsneesystematiek minder goed werkt. Meer over deze doorsneesystematiek is te lezen in het kennisbankartikel ‘Pensioenregeling inhoudelijk‘.

Wie komt er waarschijnlijk voor compensatie in aanmerking?

Om voor een pensioencompensatie in aanmerking te komen zie ik een gemene deler. Echter eerst licht ik de termen, deelnemer, gewezen deelnemer (vaak ‘slaper’ genoemd) en gepensioneerde toe.

• Deelnemer: een werknemer of een arbeidsongeschikte waarvoor de pensioenopbouw wordt voortgezet;
• Gewezen deelnemer (slaper): hij of zij die een pensioenaanspraak heeft opgebouwd. Deze aanspraak of het opgebouwde pensioenvermogen blijft premievrij achter totdat er een pensioen van wordt gekocht; en
• Gepensioneerde: degene die pensioen ontvangt.

Voorwaarden pensioenfondsen

Bij de meeste pensioenfondsen zijn de voorwaarden om voor een compensatie in aanmerking te komen (niet limitatief):

• actief deelnemer van een pensioenfonds (soms tot een paar dagen dagen of een maand na overgang nieuw pensioenstelsel);
• soms is de leeftijd ook van belang en/of heeft deze effect op de hoogte van de pensioencompensatie; en    
• de invaardekkingsgraad kan ook een rol spelen.

Voorbeelden pensioencompensatie (onder voorbehoud)

• Bij ABP worden alleen actieve deelnemers ouder dan 40 jaar gecompenseerd;

• Detailhandel, actieve deelnemers vanaf leeftijd 31 jaar;

• Vervoer, actieve deelnemers; en

• Zoetwaren, zelfde verhaal.

• Bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) gold er een compensatie voor iedere actieve deelnemer met geboortejaren 1959 tot en met 1995. De berekening is te zien in de volgende paragraaf. Het pensioenfonds is inmiddels over naar het nieuwe pensioenstelsel.

• PME (Metalektro), in dienst zijn vlak voor de overstap én de dag daarna nog steeds. Daarnaast op het moment van overstap in de leeftijdscategorie 38 tot en met 67 jaar.

Voorbeeldberekening compensatie PFZW

PFZW is inmiddels over naar het nieuwe pensioenstelsel. De compensatie was afhankelijk van de leeftijd en gemiddelde pensioengrondslag. Indicatie schematisch weergegeven:

Dus een actief deelnemer die in 1975 is geboren krijgt ongeveer 32% van de gemiddelde pensioengrondslag. Stel, de gemiddelde pensioengrondslag was op 31-12-2025 € 40.000 dan kreeg de actieve deelnemer ruim € 12.000 in de vorm van extra pensioenvermogen. Een collega uit 1961 slechts 12% van € 40.000 is € 4.800, zelfde als iemand geboren in 1989.

Voorbeeldberekening compensatie PME (onder voorbehoud)

Zie het eerste plaatje opgenomen in dit artikel. PME gaat vermoedelijk over naar het nieuwe pensioenstelsel per 1-1-2027.

Hoe behoudt u mogelijk toch de pensioencompensatie?

Stel u stopt met werken en laat aansluitend het pensioen ingaan. Twee maanden later gaat het pensioenfonds over naar het nieuwe pensioenstelsel. Grote kans dat daarmee uw recht op compensatie verloren gaat. U bent immers net voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel gepensioneerde geworden en daardoor op het moment van overgang geen actief deelnemer meer.

Stel, u bent 64 jaar jong. U wilt stoppen met werken voordat de pensioenuitvoerder overgaat naar het nieuwe pensioenstelsel. Eerder stoppen met werken hoeft overigens niet te betekenen dat het pensioen ook eerder moet ingaan. Er zijn ook andere mogelijkheden om de periode tot het bereiken van de AOW-leeftijd te overbruggen. Bijvoorbeeld met spaargeld enzovoort. Of een RVU-regeling. Meer daarover is te lezen in het artikel ‘Vervroegd pensioen, RVU-regeling‘.

Wat het beste is, is afhankelijk van uw persoonlijke situatie en wensen. Als het pensioenfonds waar u actief deelnemer bent nog niet over is naar het nieuwe pensioenstelsel kan het onverstandig zijn vóór die tijd de pensioenopbouw te stoppen. Of het pensioen te laten ingaan. Het stoppen of laten ingaan van het pensioen wijzigt namelijk uw status van deelnemer naar slaper respectievelijk gepensioneerde waardoor de compensatie vervalt.

Praktische oplossing: Stop als werknemer maar blijf deelnemer. Door de periode tot en met overgang naar het nieuwe pensioenstelsel te overbruggen en deelnemer te blijven. Dat kan door het pensioen vrijwillig voort te zetten als het pensioenfonds daaraan meewerkt. Graag vooraf verifiëren, ieder pensioenfonds en pensioenreglement is anders.

Disclaimer

Let op! Deze materie is zo specifiek en aan wijzigingen onderhevig dat het altijd verstandig is een onafhankelijk pensioenadviseur in te huren om u te helpen bij het maken van de beste keuzes. U weet mij te vinden. Contact.

Bijgewerkt op 10 juli 2026.