Pensioenbeleggen met vrijheid

Als deelnemer van een flexibele premieregeling of premie-uitkeringsovereenkomst kunt u tijdens de opbouwfase van het pensioen afwijken van het standaard beleggingsbeleid binnen de pensioenregeling. Is dat een goed idee? Dat is pas achteraf te beoordelen of vooraf als u bepaalde beleggingen uit principe wilt uitsluiten. Afwijken kan in ieder geval bij een flexibele premieregeling of een premie-uitkeringsovereenkomst. Deze premieregelingen worden voornamelijk uitgevoerd door verzekeraars en premiepensioeninstellingen. Pensioenfondsen bieden deze flexibiliteit amper aan. Zij bieden solidaire premieregelingen aan. Bij solidaire premieregelingen heeft u de in dit artikel te bespreken keuzes niet.

Premieovereenkomst

Volgens de in juli 2023 ingevoerde Wet toekomst pensioenen zijn er alleen nog premieovereenkomsten mogelijk. Voor de toekomstige pensioenopbouw. Een premieovereenkomst houdt in dat er tussen werkgever en werknemer een premie-inleg wordt afgesproken. De premie wordt belegd en samen met de beleggingsopbrengsten bouwt de werknemer een pensioenkapitaal op waarmee op pensioendatum een pensioen wordt gekocht. Schematisch vereenvoudigd weergegeven, blauw is de opbouwfase, okergeel de uitkeringsfase:

In dit artikel ga ik door op de flexibele premieregeling. Deze kent namelijk de meeste keuzevrijheden zoals het afwijken van de standaard beleggingsstrategie.  

Neutrale lifecycle-belegging

Tijdens de opbouwperiode wordt er gekozen voor een lifecycle-belegging. Bij een lifecycle-belegging wordt er op jonge leeftijd meer geïnvesteerd in zakelijke waarden zoals aandelen, grondstoffen en vastgoed. Ongeveer 15 tot 20 jaar voor het bereiken van de pensioenleeftijd nemen obligaties geleidelijk de plaats van de zakelijke waarden in. Het idee is dat obligaties het opgebouwde vermogen beter beschermen dan in aandelen te blijven beleggen. De toekomst zal uitwijzen of dit de beste strategie is of dat deze moet worden bijgesteld vanwege economische of internationale ontwikkelingen. Onder is een voorbeeld van een lifecycle vereenvoudigd in beeld gebracht:

Waarom zou u van de standaard afwijken?

Afwijken van de standaard kan als u daardoor meer rendement denkt te behalen. Bijvoorbeeld door meer zakelijke waarden te bezitten (okergeel van kleur) en deze veel geleidelijker dan de standaard beleggingsstrategie om te zetten naar obligaties. Bedenk wel dat u daardoor meer risico’s neemt en naast de kans op meer rendement ook slechtere resultaten kunt behalen. Uw keuze is afhankelijk van uw persoonlijke risicohouding en financiële situatie.

Afwijkend voorbeeld (ook wel afwijken van de default genoemd):

U kunt ook voor beleggingen kiezen die beter bij uw overtuigingen passen. Meer over te lezen in het artikel ‘Duurzaam beleggen’. Duurzaam beleggen hoeft immers niet ten koste te gaan van het rendement.

Wat wordt er van de pensioenuitvoerder verwacht?

De pensioenuitvoerder, in de praktijk is dat dus premiepensioeninstelling of een verzekeraar, moet u volgens de Pensioenwet (art. 52) adviseren bij uw keuze. Het is namelijk zijn zorgplicht. Hij biedt u immers in de opbouwfase de mogelijkheid de verantwoordelijkheid voor de beleggingen over te nemen. In het artikel ‘Keuzebegeleiding‘ worden de verschillende vormen van communicatie door pensioenuitvoerders besproken. Hoe onafhankelijk en correct is deze? Dat het niet altijd juist gaat maakt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zich terecht zorgen over. In hetzelfde artikel is daar meer over te lezen.

Zodra u de verantwoordelijkheid heeft overgenomen adviseert de pensioenuitvoerder u als (gewezen) deelnemer over de spreiding van de beleggingen in relatie tot de duur van de periode tot pensioendatum, waarbij het beleggingsrisico kleiner wordt naarmate de pensioendatum nadert. De pensioenuitvoerder onderzoekt minimaal een keer per jaar of u binnen de eerder gestelde grenzen blijft.

Wilt u een onafhankelijk pensioenadvies waarbij rekening wordt gehouden met uw volledige financiële situatie en leidt tot maatwerk? Neem dat contact met mij op.

Bijgewerkt op 7 september 2026.