Pensioenrobot

Er is nog steeds sprake van een advieskloof. Of zoals ze dat zo mooi in het Verenigd Koninkrijk noemen: een ‘Advice-gap’. De advieskloof ontstaat omdat mensen het niet weten, of wel weten maar een advies en/of oplossing niet willen of kunnen betalen. De overheid en pensioenbranche zijn bekend met deze oorzaken en zoeken een manier om de advieskloof te verkleinen. Een oplossing zou bijvoorbeeld een goedkoper of gratis advies kunnen zijn. Interessant en in een eerder artikel gepubliceerd in het vakblad ‘Tijdschrift voor Pensioenvraagstukken, TPV 2017/11’ met de titel ‘Het in rekening brengen van informatie-/advieskosten‘ schreef ik al mijn vermoeden op dat geautomatiseerd/gerobotiseerd advies prima kan als het om standaardvragen en standaardantwoorden gaat. Deze conclusie is in de laatste tien jaar nog niet achterhaald.  

Standaardisering, uniformering of maatwerk

Zelf begeef ik mij niet in de wereld van standaardisering, uniformering enzovoort. Pensioenlogica verleent adviezen met betrekking tot complexe pensioenvraagstukken. Juist in de details en de vaak kleine lettertjes zitten de oplossingen. Echter aan een advies van een adviseur van vlees en bloed zijn wel kosten verbonden. Als de kosten opwegen tegen de baten lijkt mij dat geen probleem.

Maatwerk verdient zich terug en levert betere oplossingen.

Echter de geautomatiseerde ontwikkelingen zijn interessant genoeg om te blijven volgen.

Nederlands experiment

In Nederland experimenteert een hypotheekverstrekker voor relatief eenvoudige hypotheekaanvragen met geautomatiseerd advies. Een geautomatiseerd advies voldoet voor starters die in loondienst werken met algemene wensen en uitgangspunten.

Bij doorstromers of ondernemers zal een geautomatiseerd advies minder passen. Doorstromers hebben vaak een bestaande hypotheek, eventueel een scheiding achter de rug, zijn al eerder verhuisd met als gevolg veel (fiscale) complexiteit.

Op pensioengebied wordt verwacht (of is al gaande) dat vooral beheer, administratie en beleggingsbeslissingen worden geautomatiseerd. De mensen die daarmee te maken hebben zullen er terecht blij mee zijn.

Kunstmatige intelligentie

In het Verenigd Koninkrijk zijn ze misschien al verder. Een artikel geplaatst op de website van de Financial Times leert ons onder andere dat robo-advies wordt ingezet voor beleggingsadvies. Mensen die met weinig geld beleggen maken er gebruik van. Het gevolg is dat het voor aanbieders moeilijk is om er een goede boterham mee te verdienen en om te groeien. Ze groeien enkel in aantallen, niet qua investering per klant.

Deze ontwikkeling valt mij tegen, temeer ik deze vorm van automatisering al jaren volg en baanbrekende toepassingen vooralsnog uitblijven. Echter dat kan veranderen, het blijft in ontwikkeling. Misschien kan AI (Artificial Intelligence) voor een versnelling en verdieping zorgen? Hopelijk inclusief bronvermelding, wel zo netjes.

Menselijk maat

Kosten

Vooralsnog past mijn eerdere conclusie opgeschreven in het op papier uitgegeven artikel (2017) nog steeds:

‘De informatie zet alleen maar aan tot handelen als zij door de ontvanger zelf kan worden gewogen. Een adviseur kan hierbij hulp bieden, echter de advieskosten kunnen leiden tot een ‘advice-gap’. Het zo laag mogelijk houden van de individueel en collectief in rekening te brengen kosten kan helpen bij het verkleinen van de advieskloof en een beter pensioenresultaat. Dit kan door het ‘standaardwerk’ steeds meer te automatiseren. Voor specialistische werkzaamheden zijn de opstartkosten van (volledige) automatisering door de geringe vraag te kostbaar. Een natuurlijk persoon kan daar uitkomst blijven bieden tegen een passende en redelijke in rekening te brengen vergoeding’.

Programmeerfouten met grote gevolgen

Daarnaast kent automatisering het nadeel dat een eventueel kleine programmeerfout doorwerkt. ‘Weet u nog als u vroeger een wiskundetoets maakte en u al aan het begin een fout maakte?’ Die fout werkte in alle uitwerkingen door. De docent die de toets kon daar rekening mee houden, de huidige automatisering zal daar geen boodschap aan hebben, een programmeerfout heeft grote gevolgen.

Vaak is een (programmeer)fout door een pensioenspecialist snel te herkennen. Door deze specialist weg te bezuinigen wordt goedkoop duurkoop. Zie ook mijn bijdrage naar aanleiding van de constateringen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) Bijdrage | LinkedIn.

Voor een hybride advies ben ik u graag van dienst. Contact.

Bijgewerkt op 30 juni 2026.