Menu

Pensioenfondsen en dierenleed

Dierenleed is helaas tot op heden geen of nauwelijks een thema voor de grote verplicht gestelde pensioenfondsen. Dit blijkt uit het jaarlijks terugkerende onderzoek gepubliceerd en onlangs geactualiseerd op de website van de Eerlijke Pensioenwijzer.

De eerlijke Pensioenwijzer is een samenwerkingsverband van de volgende organisaties: Amnesty International, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX en World Animal Protection. Klik hier voor de laatste ontwikkelingen per 14 mei 2020 met betrekking tot het beleggingsbeleid van de pensioenfondsen (graag naar beneden scrollen op de pagina van de Eerlijke Pensioenwijzer).

Het beleggingsbeleid scoort bij de 10 onderzochte fondsen op meerdere vlakken een dikke onvoldoende, met dierenwelzijn en natuur als absoluut dieptepunt.

Wil een werkgever en zijn werknemers wel deelnemen aan een pensioenregeling ondergebracht bij zo’n pensioenuitvoerder?

Stelt u zich eens voor, u heeft een vegetarisch restaurant en doet verplicht mee met het Pensioenfonds Horeca & Catering. Het fonds verbeterde het laatste jaar meer zaken dan andere fondsen. Alleen het thema dierenwelzijn kreeg geen aandacht. Dat is geen fonds wat bij deze werkgevers (en werknemers) past.

Maar heeft de werkgever wel een keuze?

Geen keuze

Er valt voor een werkgever niets te kiezen op het moment dat een representatieve vertegenwoordiging van sociale partners in de bedrijfstak om een verplichtstelling heeft gevraagd en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid akkoord is gegaan.

Als de werkgever onder de werkingssfeer van het pensioenfonds valt komen er van rechtswege pensioenovereenkomsten met zijn werknemers tot stand. Vervolgens moeten de pensioenovereenkomsten bij het verplicht gestelde bedrijfstakpensioenfonds worden ondergebracht.

Een beleggingsbeleid dat haaks staat op de kernwaarden van het bedrijf.

Verplicht deelnemen aan een pensioenfonds dat een beleggingsbeleid voert dat haaks staat op de visie van werkgever en werknemers is niet gepast. Is er een manier om onder deze verplichting uit te komen?

Vrijwaart de desinteresse in dierenwelzijn de werkgever van een verplichte deelname?

Er bestaan vele vrijstellingsgronden van deelname aan een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds. Zoals (geen limitatieve opsomming):

  • een eigen pensioenregeling die reeds 6 maanden voor het moment van indiening van de in behandeling genomen aanvraag tot verplichtstelling, van kracht was;
  • een eigen cao; en
  • onvoldoende beleggingsrendement gedurende een langere periode.

Het beleggingsbeleid van het pensioenfonds is geen reden om onder de verplichtstelling uit te komen. Dat wringt. Wanneer nemen de onderzochte bedrijfstakpensioenfondsen de door de Eerlijke Pensioenwijzer opgenomen thema’s serieuzer? In de volgende paragraaf is een update te lezen.

Ontwikkeling

Gedurende het laatste jaar waren er bij pensioenfondsen verbeteringen op verschillende thema’s te bespeuren. Echter voor de thema’s natuur en dierenwelzijn scoort nog geen enkel fonds hoger dan een 1 op een schaal van 10.

Voorbeelden

Het ABP voert net zoals vele anderen geen beleid op het thema dierenwelzijn. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft er vragen over mogen ontvangen (en heeft erop gereageerd). U mag zelf oordelen welke waarde u aan de antwoorden wil geven.

Het Bedrijfspensioenfonds voor de Landbouw (BPL), Pensioenfonds Metalektro (PME) en Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) maken wel een punt van de productie van bont. Zij beleggen niet in bedrijven die daarbij betrokken zijn. Dat is een begin.

Als een verplichtstelling niet van toepassing zou zijn

Als een werkgever de vrije keuze voor een pensioenuitvoerder heeft, en niet onder de werkingssfeer van een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds valt, dan zou hij de pensioenuitvoerder mede op het te voeren beleggingsbeleid kunnen uitkiezen. Sommige verzekeraars maken dan een betere kans gekozen te worden. Hun score? Klik hier en scroll naar beneden. Zij scoren op meerdere thema’s beter. Zouden zij het te bont maken, dan kan de klant besluiten om naar een andere pensioenuitvoerder over te stappen. Zij hebben immers een vrije keuze.

Voor de volledigheid: premiepensioeninstellingen zijn (nog) niet meegenomen op de vergelijkingssite. Hopelijk verandert dat snel.

Hoe belangrijk vinden deelnemers een verantwoord beleggingsbeleid?

Wat willen de deelnemers en pensioengerechtigden?

Het rapport “Dierenwelzijn en pensioenen” van I&O Research in opdracht van World Animal Protection Nederland laat onder andere de zorgen van werkenden en gepensioneerden zien (zie onderstaande grafiek). Hieruit komt naar voren dat ruim vier op de tien pensioendeelnemers zich ‘enige’ of ‘veel zorgen’ maken over de mogelijk negatieve impact van pensioenbeleggingen op mens, milieu en dieren.

Dierenwelzijn en pensioenen

Hoe vertalen we deze resultaten in geld? Hoeveel hebben de deelnemers voor een verantwoord beleggingsbeleid over? Dat blijft een steeds terugkerend thema; hoeveel heeft u over voor een goed en eerlijk pensioen? Volgens hetzelfde onderzoek blijkt een bijdrage van € 10 per maand mogelijk. Of dat voldoende is valt te betwijfelen.

Oplossing

De oplossing is natuurlijk het aanpassen van het beleggingsbeleid. En een duidelijke communicatie naar de deelnemers en reeds gepensioneerden dat dit meer pijn in de portemonnee doet dan € 10,00 per maand. Aan de andere kant kunnen pensioenfondsen die zoveel vermogen beheren een enorme positieve invloed uitoefenen op de bedrijven waarin ze investeren.

Of de vrijstellingsgronden Wet Bpf 2000 worden op dit punt verruimd.

Niet alleen onvoldoende rendement maar ook ‘hoe’ het rendement wordt behaald gaat een factor spelen.

Als dit een vrijstellingsgrond zou worden dan zullen de pensioenuitvoerders sneller het beleid aanpassen waardoor de extra vrijstellingsmogelijkheid overbodig wordt. De mogelijkheid dient dan meer als stok achter de deur.

Of de verplichtstelling blijft voor de pensioenregeling gelden maar waar de regeling wordt ondergebracht is naar vrije keuze. Daar is al over geschreven, maar wordt nog niet toegestaan. Helaas want anders worden de fondsbestuurders gedwongen andere keuzes te maken. Net zoals de aanbieders op de vrije markt.

Ik blijf het in ieder geval op de voet volgen, daar geven de resultaten van de onderzoeken alle aanleiding toe.

Bijgewerkt op 28 mei 2020.